De Belastingdienst hanteert weer de normale regels voor de handhaving van arbeidsrelaties.
Wat veranderde in de handhaving?
Tot 1 januari 2025 gold een handhavingsmoratorium. Sinds die datum past de Belastingdienst weer de normale regels toe. Wanneer schijnzelfstandigheid wordt vastgesteld, kunnen direct correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen voor loonheffingen volgen.
De Belastingdienst vermeldt dat vanaf 1 januari 2026 ook vergrijpboetes kunnen worden opgelegd. In 2026 worden nog geen verzuimboetes opgelegd. Naheffen kan in beginsel terug tot 1 januari 2025, met uitzonderingen voor kwaadwillendheid of een niet-opgevolgde eerdere aanwijzing.
De werkpraktijk weegt zwaarder dan het etiket
Een overeenkomst van opdracht en inschrijving bij de Kamer van Koophandel zijn relevante gegevens, maar bepalen niet zelfstandig de fiscale kwalificatie. De beoordeling kijkt naar de feiten en omstandigheden van de arbeidsrelatie als geheel.
Bij artsen kan verwarring ontstaan omdat professionele autonomie onderdeel is van goede beroepsuitoefening. Die medische autonomie zegt echter niet automatisch dat de arts buiten de organisatorische aansturing, roosters, teams en bedrijfsvoering als ondernemer werkt.
Vragen die de feitelijke samenwerking zichtbaar maken
Een periodieke beoordeling hoeft niet te beginnen met juridische labels. Breng eerst de praktijk consistent in beeld en laat fiscalist of arbeidsjurist de kwalificatie beoordelen wanneer het risico of de twijfel groter is.
- Wie bepaalt tijden, locatie, werkwijze en beschikbaarheid buiten de professionele medische standaarden?
- Is de arts structureel ingebed in één team en organisatie, of levert die een duidelijk afgebakende opdracht?
- Kan de arts zich daadwerkelijk laten vervangen en past dat bij de opdracht en kwaliteitseisen?
- Draagt de arts aantoonbaar ondernemersrisico en werft die zelfstandig andere opdrachtgevers?
- Wie verzorgt middelen, administratie, verzekeringen, scholing en herstel bij fouten?
- Is de samenwerking sinds de laatste beoordeling feitelijk veranderd?
Beoordeel per relatie, niet per leverancierscategorie
Een algemene status 'zzp goedgekeurd' is te grof. Dezelfde arts kan bij twee opdrachtgevers onder verschillende omstandigheden werken. Ook kan een tijdelijke zelfstandige opdracht later overgaan in structurele inbedding.
Koppel daarom de beoordeling aan de concrete opdracht, afdeling, looptijd en werkwijze. Plan een herbeoordeling bij verlenging, uitbreiding, een nieuw roosterpatroon of verandering in aansturing. De Belastingdienst adviseert expliciet om regelmatig te controleren of nog steeds geen sprake is van loondienst.
HR, inkoop en medisch management hebben één dossier nodig
Schijnzelfstandigheid ontstaat vaak niet in het contractarchief, maar in de dagelijkse planning. Inkoop kent de overeenkomst, HR kent de formatie en het medisch management bepaalt de inzet. Zonder gezamenlijke informatie kan niemand de feitelijke arbeidsrelatie volledig beoordelen.
Leg contract, opdrachtomschrijving, beoordelingsdatum, belangrijke werkafspraken en veranderingen op één plek vast. Maak duidelijk wie beslist over verlenging en wanneer gespecialiseerd advies nodig is. Een goede registratie garandeert geen juiste kwalificatie, maar voorkomt wel dat de beoordeling uitsluitend op aannames rust.
Bronnen
Gebruikte bronnen
De links verwijzen naar de geraadpleegde bron. Controleer bij toepassing altijd of wet, regeling, registerinformatie of beleidsdocument inmiddels is gewijzigd.