Werkgeverschap5 min leestijd

Agressieve patiënt: organiseer het beëindigingsbesluit

Na ernstige agressie wil het team een patiënt uit de agenda halen. De arts heeft behoefte aan bescherming en ondersteuning, terwijl de patiënt mogelijk nog noodzakelijke zorg nodig heeft. Voor een medische werkgever is de concrete vraag hoe het besluit over beëindiging van de behandelrelatie zorgvuldig wordt voorbereid en uitgevoerd. Een veiligheidsmaatregel, een personeelsbesluit en een beëindigingsbesluit hebben ieder een eigen betekenis.

Eerst besluiten

Een verwijderde afspraak is nog geen zorgvuldig beëindigde behandelrelatie.

Norm: ernstige agressie vraagt om een concrete beoordeling

De KNMG beschrijft dat beëindiging door de arts gewichtige redenen vereist. Ernstige agressie kan daarvoor aanleiding zijn, maar herstel van de relatie en de concrete omstandigheden blijven relevant. Gedrag dat samenhangt met een aandoening vraagt extra terughoudendheid. Er bestaat geen algemene regel dat een bepaald aantal meldingen automatisch tot beëindiging leidt.

Laat de behandelend arts en de verantwoordelijke binnen de organisatie de casus daarom bespreken met passende professionele en juridische ondersteuning. Een manager kan tijd, ondersteuning en veiligheid organiseren. Die ondersteuning vervangt de beoordeling van de concrete behandelrelatie niet.

Bronfeit: bepaal wie partij is bij de behandelrelatie

ZorgVeilig maakt onderscheid tussen de zelfstandig zorgverlener en de zorgverlener in dienstverband: bij die laatste kan de instelling besluiten over beëindiging. Stel voor deze casus vast wie partij is bij de overeenkomst en welke functionaris namens die partij mag handelen. Een balie-instructie of afdelingsvoorkeur beantwoordt die vraag niet.

Maak vooraf duidelijk wie de informatie verzamelt, wie de arts ondersteunt en wie de definitieve instructie aan het team geeft. Bij twijfel over de beslisbevoegdheid wordt dat eerst uitgezocht. Zo krijgt de arts geen verantwoordelijkheid voor een organisatiebesluit waarvan de herkomst onduidelijk is.

Praktijkkeuze: organiseer veiligheid zonder de agenda als beslisdocument te gebruiken

Laat bij een acute dreiging eerst de bestaande veiligheidsroute werken. Regel bereikbare ondersteuning en de nodige bescherming voor medewerkers en andere aanwezigen. Leg daarnaast vast wie de gevolgen voor de eerstvolgende afspraak beoordeelt. Een tijdelijk aangepaste afspraak mag in het systeem niet stilzwijgend veranderen in een definitieve uitschrijving.

Geef het team één aanspreekpunt voor de uitvoering. Benoem wie buiten kantooruren bereikbaar is als noodzakelijke zorg niet kan wachten. De planner moet weten welke instructie geldt, hoe lang zij geldt en aan wie een nieuwe hulpvraag wordt voorgelegd. Laat hem of haar niet op basis van alleen een incidentlabel de behandelrelatie beoordelen.

Norm: maak de zorgvuldigheidseisen uitvoerbaar

De KNMG noemt onder meer herhaalde waarschuwing en onderzoek naar herstel, tijdige mondelinge informatie met schriftelijke bevestiging, een redelijke termijn en medewerking aan andere zorg. Noodzakelijke hulp moet worden verleend of geregeld totdat de patiënt een andere behandelaar heeft. Een onmiddellijke beëindiging is uitzonderlijk; de redelijke termijn hangt af van de situatie.

Vertaal de toepasselijke eisen naar toegewezen werkzaamheden. Wie spreekt met de patiënt, wie bevestigt het besluit en wie controleert dat de noodzakelijke zorg gedurende de overgang werkelijk beschikbaar is? Laat uitzonderingen expliciet beoordelen. Gebruik geen automatische standaardtermijn alsof die voor iedere patiënt en iedere situatie passend is.

Praktijkkeuze: houd de besluitvorming en uitvoering terugvindbaar

Gebruik voor het overleg een feitelijke tijdlijn van voorvallen, communicatie en gemaakte afspraken. Laat zien wat rechtstreeks is waargenomen en wat nog moet worden nagegaan. Voorkom dat een algemene kwalificatie als ‘lastige patiënt’ de plaats inneemt van concrete informatie. De arts bepaalt wat in het medisch dossier moet worden vastgelegd; de werkgever organiseert de relevante incident- en veiligheidsregistratie.

Noteer bij het besluit wie heeft besloten, welke vervolgstappen zijn afgesproken en wie ze uitvoert. Een administratief team krijgt de noodzakelijke uitvoeringsinformatie, zonder standaard het gehele medische of incidentdossier te ontvangen. Controleer of patiëntcommunicatie en agenda-instructie naar dezelfde beslissing verwijzen.

  • Beslisbevoegde en betrokken arts zijn bekend.
  • Professionele en juridische vragen zijn afgehandeld of hebben een eigenaar.
  • Communicatie, ingangsdatum en overgangszorg zijn concreet toegewezen.
  • De planning heeft een bevestigde instructie en een escalatieadres.
  • Een vervanger bewaakt de uitvoering bij afwezigheid.

Duiding: controleer de overgang, ook na de besluitbrief

Een verzonden brief bewijst niet dat de overgang naar andere zorg is gelukt. Laat de verantwoordelijke functionaris terugmelden wat daadwerkelijk is geregeld en welke vraag nog openstaat. Neem een ontbrekende reactie of een nieuwe hulpvraag opnieuw op in de professionele route; behandel die niet uitsluitend als een administratief probleem.

Bespreek na afloop hoe de ondersteuning van de arts en het team heeft gewerkt. Was er tijd voor de beoordeling, was de beslisbevoegdheid duidelijk en kon de planner de instructie uitvoeren? Gebruik de bevindingen voor verbetering van de bestaande werkwijze. Deze evaluatie van de organisatie vervangt geen individuele professionele of juridische beoordeling van een volgende casus.

Bronnen

Gebruikte bronnen

De links verwijzen naar de geraadpleegde bron. Controleer bij toepassing altijd of wet, regeling, registerinformatie of beleidsdocument inmiddels is gewijzigd.

  1. Behandelingsovereenkomst (WGBO): beëindiging en zorgvuldigheidseisenKNMG
  2. Beëindigen behandelingsovereenkomstZorgVeilig